ve soruların neredeyse % 100′üne cevap verecek şekilde hazırlanmıştır. İleride çıkması olası ek işlevler de zamanla yazıya eklenecektir. Bu yazıda kullanılan altyazı formatları hakkında daha geniş bilgi Altyazı Formatları başlığı altında bulunabilir.

Çalışmalar sırasında Subtitle Workshop‘un (SW) 2.51 sürümü kullanılacaktır. Program resmi sitesinden temin edileceği gibi sitemizin Download bölümünden de temin edilebilir.

Bu programın kullanılma nedeni birçok özelliği içermesi ve hemen hemen bütün altyazı formatlarını desteklemesidir. Önce program kurulup çalıştırtırıldığında yapılacak ön ayarlamalar ve programın genel yapısına bir göz atılması başlangıç için faydalı olacaktır.

Kolay ulaşım için, aşağıdaki indeks oluşturulmuştur.

• • 1. Yöntem -Giriş ve Çıkış Diyaloglarına Göre-
  • 2. Yöntem -Manüel İleri-Geri Alma-
  • 3. Yöntem -Farklı Bir Altyazıdan Senkron-

  
  

  • 1. Yöntem – Filmin Sonunda Ayır -
  • 2. Yöntem – Seçilen Yerde Ayır -

  
  

  • • Otomatik Satır Uzunluğu Düzeltme
    • Otomatik Süre Düzeltme
    • Satır Sürelerinin Genişletilmesi ve Daraltılması

    • Satır Bölme ve Satır Birleştirme İşlemleri
    • Pascal Skriptleri
    • Düz Metini Altyazı Dosyasına Çevirme
    • Altyazının Orjinalitesini Korumak
    • Altyazı Hakkında Ayrıntılı Bilgi Almak
    • Güncellemeler

  • 1. Teknik Düzeltme
  • 2. İmla Düzeltme
  • 3. Çevirmen Modu ve İleri Düzey İşlemler

  
  

• GENEL AYARLAR
  
• FPS DEĞİŞİMİ

  • Frame Bazlı Altyazılarda FPS Dönüşüm Mantığı

• ALTYAZI-FİLM SENKRONİZASYONU
• ALTYAZILARI BİRLEŞTİRME
  
• ALTYAZI AYIRMA
• ALTYAZI DÜZELTME
• SIK SORULAN SORULAR
  

GENEL AYARLAR

Programın Türkçe dil desteği mevcuttur ve döküman Türkçe menüler üzerinden anlatılacaktır. Bu yüzden program ilk açıldığında Settings menüsünde bulunan Language kısmının Turkish olarak ayarlanması gerekmektedir.

Ayrıca film ile beraber çalışılacağı için Film menüsünden Video Önizleme Mod‘nun aktif hale getirilmesi yararlı olacaktır.

Son olarak Türkçe karakterlerin düzgün görünmesi açısından, Ayarlar menüsünden Ayarlar‘a girilip çıkan pencerede Karakter seti sekmesine gelindikten sonra burada bulunan Orjinal karakter seti ve Çeviri karakter seti Turkish olacak şekilde düzenlenmelidir.

Dosya menüsünden Altyazı Yükle ile altyazı açılır. Ön ayarlar doğru biçimde yapıldıysa aşağıdaki gibi bir görüntü ile karşılaşılacaktır.

Programı biraz daha tanıyabilmek için numaralandırılmış yerleri kısaca açıklayalım.

1: Burada format arzuya göre zaman veya kare olarak belirlenebilir. Kullanıcı hangisinde daha rahat çalışabiliyorsa kendi yararına onu seçmelidir.
2: Buradaki Giriş FPS değeri, altyazınızın FPS’sini sadece temsil etmektedir. Altyazının hangi FPS’ye sahip olduğunun bilinmesi ve altyazı yüklemeden önce bu alanın o değere göre ayarlanması gerekmektedir. FPS değeri ise FPS değişikliği yapılacağı zaman önemli olacaktır.
3: Çalışma şekli seçimi aşağıda bulunan Göster, Gizle ve Süre değerlerini açıp kapamayı etkiler. Yani, Gösterilme zamanı ve Gösterilme süresi ve Gösterilme zamanı ve Gizleme zamanı seçeneklerinin ayrı olarak veya birlikte çalıştırılabileceği bir özelliktir.
4: Burası görüldüğü üzere Film menüsünden açılan filmin ön izlemesi yapılabileceği penceredir.
5: Burada bulunan butonlar film ve altyazı kontrol butonlarıdır. Film açık olmadığı için şu an aktif durumda değildir. Kullanım alanları fare imleci üzerlerine getirilerek görülebilir.
6: Buradaki seçenekler başta da yapılan Karakter Seti seçimi içindir.
7: Bu pencerede açılmış olan altyazı görülebilir.
8: Gösterilme zamanı, Gizleme zamanı ve en alttaki de altyazı satırının ekranda kalma süresidir. Bunlar 3 numaralı yerden istenildiği şekilde ayarlanabilir.
9: Bu pencerede de seçili olan satır gösterilmekte ve değiştirilebilmektedir.

Metnin bundan sonraki kısmında programla yapılabilen işlemler anlatılacaktır.

FPS DEĞİŞİMİ

Bu işlemin yapılabilmesi için ilk önce varolan altyazının FPS değerinin bilinmesi gerekir (Bu gereklilik sadece zaman bazlı altyazılarda geçerlidir, eğer kullanılan altyazı frame bazlı ise aşağıda bulunan Frame Bazlı Altyazılarda FPS Dönüşüm Mantığı açıklamasını okumanız önerilir). İşlem yukarıdaki resimde görüldüğü üzere 3 numaralı panelden yapılacaktır.

FPS değeri bilinen altyazının FPS değeri Giriş FPS kısmından seçilebilir veya kullanıcı kendi değerini girebilir.

Bu işlem yapıldıktan sonra Dosya menüsünden Altyazı Yükle ile altyazı açılır. Daha sonra 3 numaralı panelde bulunan FPS değeri gereken değerde olacak şekilde değiştirilir.

Bu işlemden sonra altyazının tamamının olduğu pencerede tüm satır sürelerinin değiştiği görülebilir. Bu safhada Dosya menüsünden Kaydet ile seçilerek işlem sonlandırılır.

Frame Bazlı Altyazılarda FPS Dönüşüm Mantığı

Fps dönüşümlerinde kare sayısı aynı kalmakta fakat zaman değeri, dönüşüme göre farklılık göstermektedir. Teoride veya herhangi bir program ile baktığınızda film fps değeri, ister 23.976 ister 25 olsun örneğin 250 nolu frame tıpatıp aynıdır. Ve bu bağlamda frame bazlı altyazılarda, fps değeri önemsiz kalmakta ve frame bazlı altyazılar, fps değeri ne olursa olsun tüm filmler ile uyabilir ve kullanılabilir olmalıdır. Teorik olarak bakarsak burada herhangi bir mantıksızlık yoktur.

İşin pratik yapısına dönersek, tüm video oynatıcılar, frame bazlı çalışmamaktadırlar ve çalışamazlarda. Zaman bazlı çalışmaktadırlar. Bunun nedenini ve mantığını açıklamak zor, evrendeki zaman kavramını iyi anlamak ve tahlil etmekle bağdaştırılabilir belkide. Bu nedenle, kullanmış olduğunuz altyazı frame bazlı olsa bile bu zaman bazlı yapıya oturtulmakta ve öyle analiz edilmektedir, oynatıcılar tarafından. Böyle olunca da (oynatıcılar zaman bazlı çalıştığından) fps değeri, değiştiği zaman frame sayıları da değişmek zorundadır.

Başta söylediğim üzere, teoride frame bazlı altyazılarda fps kavramı evrenseldir diyebiliriz. İşte bu noktada, Subtitle Workshop, hem bu fps bazındaki altyazıların evrenselliği kabullenmiş hem de video oynatacıların mantığını gözeterek ortak bir çözüm elde etmiştir. Şöyle ki;

Frame bazlı altyazı evrensel olduğu için, altyazı açılmadan önce istenilen FPS değeri, yalnızca Giriş FPS kısmına yazılmalı veya mevcutlardan seçilmelidir. Sonrasında altyazı açılmalıdır. Giriş FPS değeri ne olarak girildiyse zaten video oynatıcı yapısına göre frame değerleri ayarlanmış olacaktır. Frame bazlı altyazılarda Giriş FPS kısmının altında bulunan FPS değerinin bir önemi yoktur ve değiştirseniz de aynı frame değerleri kalacaktır. Yani şöyle söylenebilmektedir; SW, frame bazlı altyazıları evrensel fps değeri bazında kabullenir ve siz Giriş FPS değerine ne girdiyseniz bunu video oynatıcı mantığına göre düzenler. Altyazı frame bazında ise teorik olarak değerlendirir ve altyazının kaynak fps değerini bilmeniz gerekmez. Kısacası bu iki ters mantığı ortak bir payda da birleştirmiştir. FPS değerinin oynanması ile görünürde olan değişiklik evet kabul ediyorum ki programın ufak bir hatasıdır, fakat çıktılarda bu hata yansıtılmamaktadır.

ALTYAZI-FİLM SENKRONİZASYONU

Bu iş için fazlaca yol olsa da, en fazla işe yarayan birkaç yönteme değinilecektir.

1. Yöntem -Giriş ve Çıkış Diyaloglarına Göre-
İlk başta altyazı ve film açılır. Film kontrol butonlarından ilki tıklanarak film oynatılmaya başlanır. İlk konuşmanın geçtiği yerde ve son konuşmanın bittiği yerdeki süre veya kare sayısının not alınması gerekmektedir. Daha sonra menüden Düzenle -> Zamanlama -> Ayarla -> Altyazıları Ayarla bölümüne girilerek ya da doğrudan CTRL+B kısa yol tuşu kullanılarak aşağıdaki gibi bir pencereye ulaşılır.

Not alınan süre/kare değerleri burada bulunan İlk Konuşma Satırı ve Son Konuşma Satırı alanlarına girilir ve Ayarla butonu tıklanarak işlem sonlandırılabilir.

Not: Bu işlem uygulanırken filmdeki diyaloglar dışında filmde yer alabilecek ekran yazılarının altyazıda da olup olmadığına dikkat edilmelidir.

2. Yöntem -Manüel İleri-Geri Alma-
Tüm altyazının baştan sona kadar filme göre aynı değerde ileri veya geri konumda olması durumunda bu işlem uygulanabilecek en etkili ve pratik yöntemdir.

Altyazı ve filmin açılmasının ardından film kontrol butonlarından oynat tuşuyla film çalıştırılır. Amaç konuşmanın geçtiği süreyi belirleyebilmektir. İşi çabuklaştırmak için filmin hemen altında mevcut olan ileri/geri sürükleme çubuğundan da yararlanılabilir. İlk konuşmanın geçtiği yer tespit edilip bu zaman değeri ile altyazıdaki ilk satır zaman değeri karşılaştırılır ve aradaki fark tespit edilir. Yani filmdeki ilk konuşma süresinden altyazıdaki ilk satır giriş süresi çıkartılır. Elde edilen süre değeri (+) ve ya (-) çıkacaktır.

Menüden Düzenle -> Zamanlama -> Gecikme Ayarla adımları takip edilerek veya kısa yol tuşu olan CTRL+D ile aşağıdaki pencere açılmalıdır.

Şimdi, elde edilen yaklaşık (+) veya (-) fark değerleri bu pencerede ilgili yerlere girilir. Tüm Altyazılar İçin seçeneği aktif olacak şekilde Ayarla butonuna basıp işlemi sonlandırıyoruz.

Buradaki Seçili Altyazılar İçin seçeneği altyazının belirli bir kısmında senkron sorunu oluşuyorsa kullanılabilir. Doğal olarak bu durumda senkron sorunu olan kısım önceden seçilmelidir. Özellikle, birleştirilen altyazılarda, birleşme noktasında oluşacak senkron sorunlarını gidermek için kullanılacak tek yöntemdir.

3. Yöntem -Farklı Bir Altyazıdan Senkron-
Bu yöntem özellikle başlangıç zamanı senkron edilebildiği halde, ileriki satırlarda oluşan büyük kaymalar için kullanabilecek tek yöntemdir. Özellikle aradaki kaymaları düzenlemek çok zordur. Bundan dolayı bu tür senkron sorunları için bu yöntem kullanılacaktır. Yöntem, belirli şartlar istemekte ve bazı durumlarda oldukça zordur. Ama bu konudaki sıkıntıların bir derece azaltılması için kullanılabilir.

Yöntemin çalışma mantığı gayet basittir. Senkron sorunu olan mevcut altyazının süre değerlerini başka bir altyazıdan almak. Bu durumda ihtiyaç duyulacak şey senkronlu başka bir altyazı olacaktır.

Bu işlemin sağlıklı bir şekilde uygulanabilmesi için bazı şartların olması gerektiğinden bahsedilmişti. İşte bu yöntemin işe yaraması için ilk şart her iki altyazının aynı satır sayısına sahip olması gerektiği, ikinci şart ise aynı satırların birbirini tutması. Bu gibi durumlarda elle veya Çeviri Modu kullanılarak, modifiye edilip ve satırlar eşleştirilerek çözüme gidilmek zorunluluğu vardır. Bu şartların sağlandığını farz edilerek işlemin anlatılmasına geçilebilir.

Senkronu tutmayan altyazı açılır. Menüden Düzenle -> Zamanlama -> Zamanlamayı Dosyadan Al adımılarını izleyerek veya kısa yol tuşu olan SHIFT+CTRL+T kombinasyonu kullanılarak açılacak pencerede senkron sorunu olmayan diğer dildeki altyazı seçilip Aç butonu tıklanır. Senkronu bozuk olan altyazıdaki tüm değerler açılan dosyadaki değerlerle değişecektir. İşlem tamamlanmıştır.

ALTYAZILARI BİRLEŞTİRME

Bu yöntemle, iki ve daha fazla CD sayısına ait altyazı birleştirilebilir ya da parça altyazılar bir bütün hale getirilebilir. Menüden Araçlar -> Altyazı Birleştir ya da CTRL+J kısayol tuşu ile ilgili işlem penceresine ulaşabiliriz. Aşağıdaki gibi bir pencere ile karşılaşılacaktır.

İlk olarak, birleştirmek istenilen altyazıların FPS değeri Temizle butonunun yanındaki FPS seçim kutusundan seçilir. Daha sonra Ekle butonu kullanılarak birleştirilecek altyazılar seçilir. Çıkış formatı olarak arzu edilen format seçilebilir. Subrip ve MicroDVD en çok tercih edilen formatlardır. Son olarak süre değerlerinin sıfırdan başlamaması için en altta bulunan Zaman Değerlerini Yeniden Hesapla seçeneği işaretlenilir. Son haliyle aşağıdaki gibi bir pencere elde edilecektir.

Son olarak Birleştir butonuyla işlem sonlandırılır.

Her ne kadar zaman değerleri yeniden hesaplanabilse de, bazı durumlarda tam birleşme konumunda kaymalar oluşabilir. Bu durumda birleştirmeden sonra, yukarıda Altyazı Senkronlama Yöntem 2′de bahsedilen işlemle sorun giderilebilir.

ALTYAZI AYIRMA

Bu işlemde tek parça altyazı iki ve daha fazla parçaya nasıl ayrılabileceği gösterilecektir. Altyazı ve filmin açılmasının ardından Altyazı Ayırma penceresine, menüden Araçlar -> Altyazı Ayır seçeneğiyle ya da kısa yol tuşu olan CTRL+T ile ulaşılabilir. Aşağıdaki gibi bir pencere ile karşılaşılacaktır.

Burada, görüldüğü üzere altyazıyı ayırmak için Seçilen Yerde Ayır, Altyazı Numarasında Ayır ve bunun gibi beş seçenek mevcut. Bu seçeneklerden en kolay ve en işe yarayan iki yöntemle işlem gerçekleştirilebilir.

1. Yöntem – Filmin Sonunda Ayır -

Bu yöntemde, yukarıda şekilde görüldüğü üzere, Filmin Sonunda Ayır seçeneği işaretlenir. Eğer film açık değilse, hemen altında bulunan Gözat seçeneği ile film seçilir. İsimlendirme kısmı gerekli şekilde ayarlanır. Çıkış Formatı olarak istenilen format seçilebilir. En altta bulunan Zaman Değerlerini Yeniden Hesapla seçeneğinin işaretli olduğundan emin olarak Ayır butonuyla işlem bitirilir.

2. Yöntem – Seçilen Yerde Ayır -

Bu yöntemde ise ayrılacak yer manüel olarak tespit edileceği için altyazıdaki diğer sorunlar da görülebilir. Altyazı Ayır penceresi açılmadan önce altyazı ve filmin açılması gerekmektedir. Film kontrol butonları kullanılarak son diyalog tespit edilir. Altyazı ana penceresinden bu diyaloğun geçtiği satır bulup işaretlenir (üzerine tıklamak yeterlidir). Daha sonra CTRL+T ile Altyazı Ayır penceresi açıldıktan sonra seçilen yerde Ayır seçeneği işaretlenir. Diğer alanlar 1. Yöntem’de anlatıldığı gibi doldurulabilir. Zaman Değerlerini Yeniden Hesapla seçeneğinin işaretli olduğundan emin olarak Ayır diyerek işlem bitirilir.

Her iki yöntemle aynı adımlar izlenerek altyazılar ikiden fazla parçalara ayrılabilir.

Her ne kadar zaman değerleri yeniden hesaplansa da, bazı durumlarda tam birleşme konumunda kaymalar oluşabilir. Bu durumda birleştirmeden sonra yukarıdaki Altyazı Senkronlama Yöntem 2′de bahsedilen işlemle sorun giderilebilir.

ALTYAZI DÜZELTME

1. Teknik Düzeltme
Bu metot sayesinde altyazı, boş satır, zaman olarak üst üste binme hataları, gereksiz boşluklar, iki satırdan fazla satırları ve bunun gibi hatalardan arındırılabilir. Bu iş için Subtitle Workshop‘ta kullanılacak bölüm Araçlar menüsündeki Bilgi ve Hatalar kısmıdır. CTRL+I kısayol tuşu ile de ulaşılabilir. Fakat bütün altyazılar aynı standartta olmadığı için öncelikle bazı ayarların yapılmasına gerek var. Araçlar -> Bilgi ve Hatalar -> Ayarlar adımları veya kısayol tuşu alan ALT+I ile Ayarlar kısmına ulaşılabilir. Bu pencerede Ara ve Düzelt sekmeleri düzeltilecektir.

Ara penceresine göz atmakta fayda var.

Ara penceresinde seçilen kutucuklar yalnızca o hataların bulunduğu uyarısını verecektir, herhangi bir düzeltme işlemi program tarafından yapılmayacaktır. Düzeltme işlemi yapılabilmesi için Ara sekmesinin hemen yanında bulunan Düzelt sekmeside aşağıda anlatıldığı gibi ayarlanmalıdır. Altyazıyı bozmayacak optimum ayarların aşağıdaki şekilde olması önerilir.

• Eğer iki satırdan fazla olan altyazılar rahatsızlık veriyorsa ve bunların raporlanması isteniyorsa İki satırdan fazla olan altyazılar kutucuğu işaretlemelidir. Sadece raporlanacak, düzeltmeler manüel yapılacaktır.
• İşitme engelli altyazılarda (Hearing Impaired), ilgili satırlar raporlanmak isteniyorsa İşitme engelli altyazılar kutucuğunun işaretlenmesi gerekmektedir.

Diğer seçenekler pek sağlıklı olmadığı için seçilmemeleri tavsiye edilir. Yine de çok spesifik durumlarda kullanmak gerekebilir.

Düzelt penceresini inceleyelim,

Bu pencerede de en uygun sonuç, sadece yukarıdaki kutucukların işaretlenmesi ile sağlanabilir. Bu bölümde seçilen tüm kutucuklar kontrolden geçip düzeltilecektir. Opsiyonel seçimlere göz atalım,

• Eğer iki satırdan daha fazla olan altyazılar manüel olarak düzeltilmek istenmiyorsa, “İki satırdan fazla olan altyazılar” kutucuğu işaretlendiği takdirde düzeltme işlemi otomatik olarak gerçekleştirilecektir.
• İşitme engelli altyazıların (Hearing Impaired) düzeltilmesi daha doğrusu otomatik olarak silinmesi isteniyorsa “İşitme engelli altyazılar” kutucuğunun işaretlenmesi yeterli olacaktır.

Diğer seçenekler de önceki gibi pek sağlıklı olmadığı için seçilmemeleri tavsiye edilir. Yine de çok spesifik durumlarda kullanmak gerekebilir.

Bu ayarlar yapıldıktan sonra, Araçlar -> Bilgi ve Hatalar -> Bilgi ve hatalar adımları veya kısayol tuşu alan CTRL+I ile aşağıdaki pencere açılır;

Bu pencerede, Hataları Düzelt butonuna basılıp Tamam butonu ile işlem sonlandırılır.

Bilgi ve Hatalar kısmı uzun satırları, haddinden fazla veya az zaman değerine sahip olan satırları sadece raporlar, düzeltme yapmaz. Bu durumda istenilen sonuç düzenlemelerin manüel şekilde yapılmasıyla alınır. Fakat satır satır senkron işlemi yapmak hem yorucudur, hem de çok büyük sabır ister. Subtitle Workshop bu konuda da iyi bir çözüm sunar.

Otomatik Satır Uzunluğu Düzeltme

Bu işlem için önce Maksimum satır uzunluğunun ayarlanması gerekir. Bunun için menüden Ayarlar -> Ayarlar kısmını açılması gerekmektedir. Aynı bölüme kısayol tuşu ALT+S ile de ulaşılabilir. Aşağıdaki gibi bir pencere açılır ve buradan Genel -> Gelişmiş kısmına geçilir,

Burada bulunan, Düzgün satır ayarlaması bölümü Satırları Hizala modülü için ve Satırları böl bölümü de Maksimum satır uzunluğu ayarla modülü için kullanılacak değerlerin girildiği bölümlerdir. Pencerede bulunan Düzgün satır ayarlaması -> Bu karakter sayısından uzun olan iki satırı böl alanına uygun karakter sayısı girilir. Default değer 45′tir ve bu değerde kalması en sağlıklısıdır. Satırları Böl -> Bu karakter sayısından sonra böl kısmını da 45 değerini girmek en sağlıklı sonucu verecektir. Tamam butonuna basılıp işlem sonlandırılır.

Eğer satırlar daha uzun veya daha kısa tutulacaksa altta bulunan Maksimum satır uzunluğu bu değerlere göre düzenlenmelidir.

• Satırları Hizala
  Satırları hizala modülü bir nevi akıllı otomatik satır bölme modülüdür. Modül, yukarıda girilen değerlere uygun olarak satır hizalama ve bölme işlemini gerçekleştirmektedir. Ayrıca bu modülün en önemli güzelliği de konuşma satırlarındaki “-” karakterini iki veya üç satır halinde bölerek hizaya sokmasıdır. Böylece aynı satır içinde düzensiz olarak bulunan “-” karakterleri düzene otomatik olarak sokulmuş olmaktadır. Modülün tek dezavatajı her ne kadar maksimum karakter uzunluğu ayarlanabilse de aynı zamanda hizalama işlemi de yapıldığından tam hedeflenen satır uzunluğu tutturulamaz. Gerçi bu da çok önemli değildir. Ama modül çok yararlı bir modüldür ve kullanıldıktan sonra büyük kolaylık getirdiği görülebilir. İşlem şu şekilde yapılmaktadır,

  Menüden Düzenle -> Hepsini seç veya kısa yol tuşu olan CTRL+A ile tüm altyazı seçilir. Yine menüden Düzenle -> Metin -> Satırları hizala ya da kısa yol tuşu olan CTRL+E ile işlem sonlandırılır.

  Bu işlemden sonra istenirse de manuel bir gözden geçirme ve düzeltme yada yazıda anlatılan satır bölme işlemleri vs. yapılabilir. Sadece tek modülle yetinmek yerine birkaç modülü üstüste kullanmak kullanıcının elindedir ve bu programın gücüne güç katmaktadır.

• Maksimum satır uzunluğunu ayarla
  Bu modül ile de tam hedeflenen yerden satır bölmeleri yapılabilmektedir. Ama Satır hizala modülündeki gibi konuşma satırları göz önünde tutulmaz ve bazı satırlarda sorun çıkarabilmektedir. İşlem şu şekilde yapılmaktadır,

  Menüden Düzenle -> Hepsini seç veya kısa yol tuşu olan CTRL+A ile tüm altyazı seçilir. Yine menüden Düzenle -> Metin -> Maksimum satır uzunluğu ayarla ya da kısa yol tuşu olan SHIFT+CTRL+L ile işlem sonlandırılır.

Otomatik Süre Düzeltme

Aynı şekilde ekranda çok kısa veya çok uzun kalan satırlarda otomatik olarak düzeltilebilir. İşlevin işleme mantığı, satırların, kelime veya karakter sayısı bazında zaman aralıklarının genişletilmesi veya daraltılmasıdır. Bunun için menüden Düzenle -> Zamanlama -> Otomatik süre veya kısayol tuşu SHIFT+CTRL+R kullanılmalıdır;

Burada gerekli değerler uygun şekilde girilip kıstaslar belirlendiğinde Tamam butonuna basılarak işlem sonlandırılır. Default değerler, aşağı yukarı kullanılabilecek, işe yarayan değerlerdir.

Satır Sürelerinin Genişletilmesi ve Daraltılması

Nadirde olsa, tüm altyazı satırları veya bir blok satır süreleri çok kısa veya çok uzun olabilmektedir. Bu gibi bir durumda Subtitle Wokshop’un Zaman Genişletici/Daraltıcı işlevinin kullanılması uygun olacaktır. Bu işlemin yukarıda anlatılan Otomatik Süre Düzeltme işleminden farkı, karakter ve kelime sayısına bakılmaksızın her satırın eşit zaman aralıklarında genişletilmesi veya daraltılmasıdır.
Bu işlem için menüden Düzenle -> Zamanlama -> Zaman genişletici/daraltıcı yada kısayol tuşu olan SHIFT+CTRL+Y kullanılmalıdır.

Burada istenilen süre girilerek genişletme/daraltma işlemi uygulanır. Eğer ki bütün satırlar hiçbir faktöre bakılmaksızın genişletilecek ya da daraltılacaksa Eğer altyazı belli bir karakterden uzunsa ve Eğer süre belli bir kare sayısından kısa/uzun ise seçenekleri işaretli olmamalıdır. Ama sadece bazı satırlarda sorun mevcut ise her iki şart veya ikisinden birisi uygun değerler girilerek, seçili bırakılmalıdır. Genişletme işlemi ister şartlı ister şartsız kullanılsın mutlaka alttaki Üst üste binmeyi engelle seçeneği işaretli olmalıdır. En altta bulunan iki seçenekle de işlemin tüm altyazıyı mı yoksa seçilen blok satırları mı kapsayacağını tayin etmektedir. Uygula butonu ile işlem sonlandırılır.

2. İmla Düzeltme
Eğer sistemde Microsoft Office yazım denetimi modülü yüklü ise, direkt Subtitle Workshop içinden imla denetimi yapılabilmektedir. Bunun için, menüden Araçlar -> Yazım denetimi veya kısa yol tuşu F7 kullanılarak işlem gerçekleştirilir.

Bir başka sorun ise Büyük-Küçük harf sorunudur. Altyazıda tamamen büyük, tamamen küçük veya kimi yerde büyük-küçük harf hataları mevcut olabilir. Bu yanlışları düzeltmek, hem görünüm hem de imla açısından önemlidir. Bunun için yapılması gereken, menüden Düzenle -> Metin -> Büyük-küçük harf dönüşümü‘nü seçmek veya kısayol tuşu olan SHIFT+CTRL+C kombinasyonunu kullanmaktır.

Eğer altyazıda “…” kullanımı mevcut ise, “…” tespiti kutucuğu aktif hale getirilmelidir ve Tamam butonu ile işlem sonlandırılmalıdır. “…” kullanımı yok ise yalnız olarak Sadece ilk kelimenin ilk harfi kutucuğu işaretlenmelidir. Her iki işlemde de özel isimler göz ardı edileceği için, sistem, % 100 başarıya ulaşamaz. Bu yüzden bu işlemden sonra tüm altyazı manüel olarak kontrol edilmelidir.

3. Çevirmen Modu ve İleri Düzey İşlemler

Subtitle Workshop, farklı dilden çeviri yapan çevirmenlere de ek bir özellik getirmiştir. Bu modu aktive etmek için Menüden Düzenle -> Çeviri -> Çeviri modu veya direkt kısayol tuşu olan CTRL+U kombinasyonu kullanılabilir. Altyazı ana penceresi aşağıdaki gibi değişecektir;

Çevirmenler için yapılabilecek bazı kolaylıklara göz atalım,

• Doğrudan farklı dildeki altyazıyı görerek Çeviri kısmına tercüme edilmiş satırlar eklenebilir.
• Menüden Film>Aç menüsünden veya kısayol tuşu ile CTRL+P ile film ile bire bir çeviri yapılabilir ki, bu basit diyalogları çevirdikten sonra kalan diyaloglarda, çevirmene büyük ölçüde yardımcı olacaktır. Menüden Film>Göster seçeneği ile dilediğinde orjinal, dilediğinde çevrilen altyazılar görsel olarak takip edilebilir.

Satır Bölme ve Satır Birleştirme İşlemleri

Bazı uzun satırlarda veya farklı dilde az sayıda kelimeyle anlatılabilen fakat Türkçe’de biraz uzayan cümlelerle, çevirmenler mutlaka karşılaşmıştır. Bu gibi durumlarda çözüm yine Subtitle Workshop‘ta aranmalıdır. Yapılması gereken tek işlem satırı bölmektir, fakat zamanı tutturmak tam bir işkencedir. Ama bunu kolay yolla ve sorunsuz halletmek Subtitle Workshop ile mümkündür;

Bu işlemle tüm satırların seçilip uygulanabilmesi imkansız olduğu için, bölünmek istenen satıra gelinip seçilir. Menüden Düzenle -> Metin -> Satırları Böl veya kısayol tuşu SHIFT+CTRL+D kullanılarak ilgili pencere açılır;

Bu pencerede bölünen satırın ilk kısmı ve ikinci kısmı görünmektedir. Hiçbir şey değiştirilmeden Böl işleminin uygulanması halinde süre otomatik belirlenerek satır bölünecektir. Ama bazı hallerde ilk bölünen veya ikinci bölünen daha uzun süre ekranda kalmak zorunda olabilir. Bu durumda, üstte bulunan 1:1, 1:2, 2:1 gibi seçeneklerle müdahele etmek gerekebilir. :‘den önceki kısım ilk bölünecek altyazı zamanını, sonraki kısım ise ikinci bölünecek altyazı zaman oranını göstermekte. Ona göre bir seçim yapmak mümkündür ama illa manüel bir zamanlama yapılacaksa, Otomatik süre kullan kutucuğu inaktif duruma getirilerek, istenilen zaman değerleri girilebilir.

İkinci bir konu da çok kısa satırları birleştirmek ve Türkçe’ye anlamlı bir şekilde ifade etmektir. Bu işlem için önce, birleştirilmek istenen iki veya daha fazla satır seçilmelidir. Menüden Düzenle -> Altyazılar -> Altyazıları Birleştir seçilmeli veya kısayol tuşu olan CTRL+K kombinasyonu ile işlem sonlandırılmalıdır.

Elbette, çevrilen altyazıların, yukarıda belirtildiği gibi teknik sorunlardan arındırma işlemi yapılması daha sağlıklı altyazılar sağlayacaktır.

Pascal Skriptleri

Pascal Skriptleri, Pascal programlama dilinde yazılan satır ve zaman değeri parametrelerinin kullanılmasıyla Subtitle Workshop‘a ek modüller kazandıran program parçacıklarıdır. Bu gibi eklentilerin mümkün olması, Subtitle Workshop‘u üstün kılmaktadır.

Pascal skriptlerine, menüden Araçlar -> Pascal skriptleri ile ulaşmak mümkündür. En faydalı üç skript incelenecektir.

Delete subtitle Skripti
Bu skript, sadece çevirmen modunda iken çalışmaktadır. Özellikle senkronlu farklı bir dildeki altyazıdan Türkçe bir altyazı senkronlarken işe yaramaktadır. Normalde çevirmen modunda iken çeviri kısmında reklam, gereksiz isim, gereksiz satırlar mevcut olabilir ve o satırların silinmesi durumunda hem farklı dildeki altyazı satırı silinecek hem de kaymalar oluşacaktır. Bu durumda bu skript kullanılarak sadece çeviri kısmındaki satır silinebilir, farklı dildeki master altyazı silinmeyecek aynen kalacaktır. Skripti kullanmak için çeviri kısmında silinecek satırın seçilmesi ve menüden Araçlar -> Pascal Skriptleri -> Delete subtitle kombinasyonu kullanılmalıdır.

Insert subtitle Skripti
Bu skript, sadece çevirmen modunda iken çalışmaktadır. Özellikle senkronlu farklı bir dildeki altyazıdan Türkçe bir altyazı senkronlarken işe yaramaktadır. Yine aynı şekilde, çevirmen modunda iken çeviri kısmında çevirmen ismi veya uzun satırlar için yada birebir senkron tutturmak için sadece çeviri kısmında satır eklenmesi gerekebilir. Normal yollarla satır eklenmesi durumunda farklı dildeki master altyazıya da satır eklemesi yapılacaktır. Bu skript kullanılarak sadece çeviri kısmına satır eklenebilmektedir. Skripti kullanmak için çeviri kısmında eklenecek yerin seçilmesi ve menüden Araçlar -> Pascal Skriptleri -> Insert subtitle kombinasyonu kullanılmalıdır.

Delay Plus Skripti
Bu skript normalde programın içinde mevcut değildir. Skript aşağıdaki linkten indirilip programın bulunduğu dizinin içindeki PascalScripts dizinine açılmalıdır. Skript kısaca, yukarıda Altyazı-Film senkronizasyonu bölümünde anlatılan ikinci yöntemi yani Manüel İleri-Geri Alma işlemini kolaylaştırmaktadır. Normalde bu iş için filmdeki ilk diyalog zaman değeri ile senkron edilecek altyazının ilk satırının zaman değeri arasındaki farkın hesaplanması gerekmektedir. Bu skript kullanılarak, direkt başlangıç diyaloğunun zaman değeri girilebilir ve altyazı senkronu sağlanmış olur. Skripti kullanmak için menüden Araçlar -> Pascal Skriptleri -> Delay Plus kombinasyonu kullanılmalıdır.
Delay_Plus.rar ( 1.16k ) İndirilme Sayısı: 3023

Düz Metini Altyazı Dosyasına Çevirme

Yeni baştan bir altyazı oluşturmanın zorluğu açıktır. Elde salt metin olsa bile bunu zaman kodlamalarına oturtmak ve zaman değerlerini oluşturmak olduça güç bir işlem olacaktır. Bu durumda, Subtitle Workshop‘un düz bir metini direkt olarak açma ve düzenleme fonksiyonları işi büyük ölçüde kolaylaştıracaktır.
Normalde salt metin açıldığında, desteklenmeyen format hatası alınır ve açılamaz. Bunu önlemek için menüden Ayarlar -> Ayarlar işlemi yapılarak Genel sekmesindeki Geçersiz dosyaları düz metin olarak çevir kutucuğunun aşağıda görüldüğü üzere işaretlenmesi gerekmektedir.

Tamam butonuyla işlem kaydedilirek sonlandırılır. Bu işlemden sonra artık salt metinler, normal bir Altyazı açma işlemi gibi açılabilmektedir. Zaman kodlamaları program tarafından otomatik olarak verilecektir. Zaman kodlamaların modifiye edilmesi için çeşitli teknikler geliştirilebilir;
Elde İngilizce altyazı mevcut ise bu durumda üstte Altyazı-Film Senkronizasyonu ana başlığı altında anlatılan 3. Yöntem -Farklı Bir Altyazıdan Senkron- bölümünden yararlanılabilir. Fakat toplam satır sayılarının, ayarlanması gerekebilir bu durumda da yine yukarıda anlatılan Satır Bölme ve Satır Birleştirme İşlemleri kullanılmalıdır.

Eğer elde Zaman Kodlamaları alınabilecek farklı bir dilde altyazı mevcut değil ise, salt metin ve film açılır, film-altyazı kontrol butonlarından Altyazıyı taşı butonuna, her bir satırın başladığı zamanda basılarak veya Alt+M tuş kombinasyonu kullanılarak ve film boyunca bu işlem tekrar edilerek Zaman Kodlamaları elde edilir.

Altyazının Orjinalitesini Korumak
Bilindiği üzere normalde Subtitle Workshop ile herhangi bir işlem yapıldığında, bazı satırlarda sadece belli kelimelerde kullanılan italik fonksiyonu, tüm satıra yayılır. Yani bir satırda sadece tek bir kelime italik olarak kullanılması, tüm satırın italiğe dönüştürülmesine sebep olmaktadır. Bunu önlemek ve altyazının orjinalitesini korumak adına bir ayar yapılabilir. Bunun yapılması için aşağıda gösterildiği üzere menüden Ayarlar -> Ayarlar işlemi yapılarak, ekrana gelecek pencerede Genel sekmesinde bulunan Stil etiketleri ile çalış kutucuğu inaktif yapılmalı ve Etiketlerle ilgili değişiklik yapma kutucuğu aktif hale getirilmelidir. Bu noktada unutulmaması gereken ise; Altyazı formatına özgü italik, kalın v.b. imgeler safdışı kalacaktır. Bu yüzden, bu modül açık iken kesinlikle format değişimi yapmamak eğer yapılıyor ise bu modülü inaktif ederek işlemi sonlandırmak gerekmektedir.

Altyazı Hakkında Ayrıntılı Bilgi Almak
Eğer altyazı formatı, satır sayısı, kelime sayısı ve bunun gibi bilgiler tek bir kalemde gösterilmek isteniyorsa, menüden Araçlar -> Bilgi ve Hatalar -> Çeşitli Bilgiler veya kısayol tuşu olan SHIFT+CTRL+I kullanılarak ekrana getirilebilir. Hatta çevirmen modu kullanılıyor ise kaç satır çevrildiği, kaç satır kaldığı gibi bilgilere de ulaşılabilmektedir.

Güncellemeler

Burada zaman içinde çıkmış ve çıkacak olan program güncellemeleri yayınlanacaktır.

SubtitleAPI 1.08c güncellemesi SubtitleAPI.rar ( 246.77k ) İndirilme Sayısı: 302

Bu güncelleme ekstra altyazı format desteği getirdiği gibi giriş zaman değerinin, çıkış zaman değerinden daha büyük olduğu satırların bilgi verilmeden silinmesini engellemektedir. Güncel dosyayı, Subtitle Workshop dizini içersindeki SubtitleAPI dizini içersinde bulunan eski SubtitleAPI.dll dosyası ile yenilemeniz gerekmektedir.

SubtitleAPI 1.11 güncellemesi subtitleapi111.zip ( 274.52k ) İndirilme Sayısı: 212

Bu güncelleme ekstra altyazı format desteği ve ufak tefek hataları gidermektedir. Sorun yaşandığı taktirde 1.08c sürümüne dönülmesi tavsiye olunur.

SIK SORULAN SORULAR

S: Subtitle Workshop‘ta Video Önizleme penceresinde görüntü yok sadece ses mevcut, video açılır açılmaz program kapanıyor, program, fatal error, invalid floating point v.b. gibi hatalar verip kapanıyor yada Subtitle Workshop açıkken bazı diğer yazılımlar çalıştırıldıklarında problem çıkarıyorlar. Sorun nasıl çözülebilir?

C: Sisteme kurulu tüm ses ve video codecleri yada paketleri kaldırılmalı ve sadece gerekli kullanılan codecler kurulmalıdır. FFDShow, Direct VobSub, DivxG400 v.b. gibi overlay kullanan ve gösterim esnasında görüntüye direkt müdahele eden yazılımlar sistemden kaldırılmalıdır.

S: Altyazı açılmaya çalışıldığında Desteklenmeyen Format hatası alınıyor ve altyazı açılamıyor. Sorun nasıl çözülebilir?

C: Bu problemde ilk akla gelen altyazının Unicode (Her karakterin bir sayı ile ifade edilebildiği Evrensel Karakter Seti) olarak kaydedilmiş olmasıdır. Programın unicode desteği yoktur. Tüm altyazının yeni bir metin dosyasına kopyala/yapıştır mantığıyla aktarılması ve bu yeni dosyanın formata uygun uzantı verilmesi ile sorun çözülecektir. Bir diğer olasılık da altyazı format yapısının büyük oranda bozulması ile oluşur ki bu durumda çoğunlukla altyazıyı baştan manüel düzenlemek zorunluluğu doğacaktır.

S: Programla çalışırken ses ayarı yapma imkânı var mıdır, sesi yükseltmek mümkün müdür?

C: Direkt program içinden sese herhangi bir müdahele mümkün değildir ancak film sesi AC3 ise AC3 Filter’dan kazanç arttırımı yoluyla ses arttırılabilir.

S: İki veya daha fazla dublaj içeren filmlerde ikinci veya üçüncü sesi seçme imkânı programda mevcut mudur?

C: Program buna destek vermemektedir. Ancak VirtualDubMod programı kullanılarak öncelik dil seçimi değiştirilebilir ve o şekilde kaydedilebilir. Kısaca işlem anlatılırsa; VirtualDubMod ile video dosyası açılır, Video menüsünden Direct Stream Copy seçilir, Streams menüsünden Stream List ile ses katmaları penceresi açılır, Move Up-Down butonlarıyla öncelik ayarlanır ve nihayetinde File menüsünden Save As seçeneği ile yeni, düzenlenmiş dosya kaydedilir.

S: Program, Video Önizleme modunda iken sadece avi uzantılı dosyaları mı açabilmektedir?

C: Hayır, sistemde gerekli codec yüklü olduğu takdirde asf, ogm, mkv, qt(quicktime), vob, mpg v.b. gibi uzantılı video dosyalarını açabilmektedir.

S: Vob uzantılı dosyalar, direkt DVD’den açıldığında, Video Önizleme Penceresine gelen görüntü bozuk yada hiç açılmıyor. Sorun nasıl çözülebilir?

C: Çoğu dvd’de var olan CSS korumaları yüzünden açılamaz ve hata alınır. Çözüm iki şekilde olabilir; İlki DVD Decrypter ile ana filmin korumasını kaldırarak harddiske atılması, ikincisi ise DVD Region CSS programını kullanılarak, arabiriminde Subtitle Workshop‘da devreye girmesini sağlanır ki bu durumda hdd’e atılması gerekmez.

S: Program Kare modunda iken altyazı ve vob uzantılı video dosyası açıldığında video ilerlemesine rağmen o anda hangi karede olunduğu sağ ortada bulunan FPS kısmında görünmüyor, değer hep 0 (sıfır) olarak kalıyor. Sorun nasıl çözülebilir?

C: Program, avi dosyalarının aksine vob dosyalarının infosunu almaz sadece toplam süre bazında bilgi alır. Bu bilgileri almadığı için de video açıldığında fps değerini okumaz. Fps değeri okunmadığı için de program kare bazlı çalışmaz çünkü fps değeri bilinmiyorsa hangi karede ne göstereceğini tahmin edemez. Süre bazına alınırsa altyazının takibi sağlanabilir.

S: Altyazısı olmayan filmlerin altyazısını kendimiz oluşturduğumuzda kaydetme problemiyle karşılaşıyorum; Farklı Kaydet dedikten sonra sub, srt geçerli bir altyazı uzantısı bulamadım, yeni oluşturduğum altyazıyı nasıl kaydedeceğim?

C: Çıkan pencerede istenilen altyazı formatının üzerine gelip çift tıklandığında, uzantısının ne olduğunu görebilir ve o formatta kayıt edilebilir. Yaygın olarak kullanılan formatlar, SubRip, MicroDVD, SubViewer 1.0 ve SubViewer 2.0′dır. Altyazı formatları hakkında geniş bilgiyi, Belli Başlı Altyazı Formatları başlığı altında bulmak mümkündür.

S: Daha önce Subtitle Workshop ile çalışırken altyazıyı görsel olarak takip etmek istediğimde filmdeki zamana göre altyazının ilgili olduğu satır seçili olarak görünüyordu. Yani filmle beraber altyazı satırı da ilerliyordu. Programı silip kurduğumda bu özellik kayboldu. Bu özelliği nasıl açabilirim?

C: Ortada bulunan Altyazı/Film kontrol grubunun üçüncü butonu olan Kaydırarak Listeye Geçiş Yap seçildiğinde sorun çözülecektir.

S: Bazı altyazılarda maksimum satır uzunluğu ayarlanırken gayet güzel satırları bölüyor ancak bazı altyazılarda ayarla dediğim zaman kesinlikle hiçbir işlem yapmıyor. Bunun sebebi ne olabilir acaba?

C: Bu işlem tüm detaylarıyla Otomatik Satır Uzunluğu Düzeltme bölümünde anlatılmıştır.

S: Zaman değerleri olmayan salt metini açmaya kalktığımda Desteklenmeyen Format hatası alıyorum. Sorun nasıl çözülebilir?

C: Programda menüden Ayarlar -> Ayarlar işlemi yapılarak Genel sekmesindeki Geçersiz dosyaları düz metin olarak çevir kutucuğunun işaretlenmesi gerekmektedir. Ayrıntılar Düz Metini Altyazı Dosyasına Çevirme bölümünde mevcuttur.

S: Altyazıda tüm satırı değil de sadece aynı satırda geçen bir veya birkaç kelimeyi kalın yada italik yapmak istiyorum. Ne yapmak gerekir?

C: Programda menüden Ayarlar -> Ayarlar işlemi yapılarak, ekrana gelecek pencerede Genel sekmesinde bulunan Stil etiketleri ile çalış kutucuğu inaktif yapılmalı ve Etiketlerle ilgili değişiklik yapma kutucuğu aktif hale getirilmelidir. Bu durumdayken hiçbir şekilde format dönüşümü yapılmamalıdır. Ayrıntılar Altyazının Orjinalitesini Korumak bölümünde mevcuttur.

S: Bir film belli bir frame sayısından oluştuğundan 23.976 fps’lik ve 25 fps’lik aynı film farklı uzunluklarda olurlar. Subtitle Workshop ile frame bazında olan bir dosyayı açıp fps’sini değiştirince frame numaraları da değişiyor ki normalde değişmemesi gerekir, zaman değişir elbette. Dosyayı kaydediyorum ve dosyayı açıp baktığımda ilk dosya ile tamamen aynı oluyor ki bana göre olması gerektiği gibi ama programda kaydederken gözükenler tamamen farklı. Kısacası, frame’leri değiştirmemesi gerekirken kendi ekranında değiştiriyor ama kaydederken doğru kaydediyor. Bu programın bir hatası değil mi?

C: Hayır programın bir hatası değildir. Yazıda, Frame Bazlı Altyazılarda FPS Dönüşüm Mantığı başlığı altında detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Frame Bazlı Altyazılarda FPS Dönüşüm Mantığı ile erişilebilir.